
Tofik hoca sanata «Görüşme» filmiyle geldi. «Görüşme» onu bu sanata sonsuza dek bağladı. Ömrünün 40 yıla yakın bir dönemini sinemada geçirdi. Sinema tarihimizde Tofik Tağızade'nin özel bir yeri vardır. Çektiği filmlerde kendini bir profesyonel olarak kanıtladı. Bu filmlerde Azerbaycan'ın tarihi de, kültürü de, günlük yaşamı da büyük bir ustalıkla çözüme kavuşturulmuştur. Ve bugün bu filmler gerçek bir okuldur; onlardan çok şey öğrenmek, ders çıkarmak mümkündür. Tofik hoca zamanın sorunlarını ekrana getiriyor ve insanları bu sorunlar üzerine düşünmeye sevk ediyordu. Seyirciyle açık bir diyaloğa giriyor, onun iç «ben»ini kendisiyle yüz yüze getiriyordu. Tofik hoca, vatanını, halkını seven bir sanatçıydı. Filmlerindeki en küçük ayrıntılarda bile millî-manevi değerlerimizin izleri vardır. Sovyet döneminin en baskıcı zamanlarında bile cesaretle konuşuyor, semboller aracılığıyla bu halkın kaderine darbe vuranları kırbaçlamaktan çekinmiyordu. Tofik Tağızade, eseri halkımızın kaderiyle sıkı sıkıya bağlı olan sanatçılardandır. «Dede Korkut» destanının motiflerini sinemaya taşıyan ilk yönetmendir. Bu filmin ortaya çıkışından bu yana 40 yıla yakın bir süre geçmesine rağmen, seyirci ilgisi hâlâ azalmamıştır. «Dede Korkut» vatan, millet, evrensel değerler hakkında bir filmdir. Tofik hocanın hizmeti, bu duyguları, bu evrensel insanlık duygularını bize son derece gerçekçi bir şekilde aktarabilmiş olmasındadır. «Ben Güzel Değildim» filmi ise savaş üzerine düşüncelerdir. Bu düşüncelerin gerçek karakterleri vardır. Burada gençlikleri savaşın acımasız kuralları arasında boğulan Saidelerin, Mazahirlerin canlı tasvirleri vardır. Aslında film insan kaderleri hakkındadır. Hangi durumda olursa olsun insan yaşamaya çalışır. Tofik hoca bu filminde zamanın imgesini yaratmıştır. Bu motifler filmde öyle bir bütünlük içinde birleşmiştir ki çok canlı bir uyum ortaya çıkarmıştır. Tofik Tağızade bir süre «Azerbaycanfilm» stüdyosu bünyesinde faaliyet gösteren sinema oyuncuları tiyatro stüdyosunun sanat yönetmenliğini yapmıştır. Tofik Tağızade Moskova'da, VGIK'te eğitim almıştır. Rus sinema okulunun ilerici geleneklerinden yararlanmıştır. Filmlerinde bu gelenekler açıkça hissedilse de, Tofik hoca onlara millî bir ruh katmış ve bu yüzden her eserinde halkımızın ruhu hissedilir. Onlar bizim tarihimiz, manevi varlığımızdır. T. Tağızade, Ü. Hacıbeyov'un aynı adlı müzikal komedisinden 1965 yılında çekilen geniş formatlı, renkli «Arşın Mal Alan» filminin yönetmenidir. «Yedi Oğul İsterim» filminde tartışmalı noktalar olsa da, yönetmen filmi siyasileşmekten uzaklaştırmış, olaylara farklı bir yön vermiştir. Garay bey ile Bahtiyar'ın karakterlerini birbirine dolayan çatışmaların arka planında yönetmen toplumsal ilişkileri açığa çıkarır. İnsanları karşı karşıya getiren toplumsal illetlerin köklerini araştırır. «Bahçe Mevsimi» ise bir sinema-dramdır. Bu film sıradan, günlük hayatımızın sorunları hakkındadır ve bizi çevremizde olup biten, kayıtsız kaldığımız olaylar üzerine düşünmeye zorlar. «Öbür Dünyadan Selam» filmi de onun son yıllarda çektiği eserlerdendir. Büyük Mirza Celil'in «Ölüler» trajikomedisine dayanan bu film, bizim için tanıdık bir konudur. Ancak yönetmen tanıdık motifleri çağdaşlaştırıyor ve bugünün olaylarıyla bağlıyor. Tofik Tağızade Halk Sanatçısıydı. Ömrünün son yıllarında özel bir stüdyo kurmuştu. Çalışmak istiyordu, ama acımasız ölüm onu aramızdan erken aldı. Bu büyük sanatçının anısı, sinemayı sevenlerin yüreğinde sonsuza dek yaşayacaktır.