Sedaye Mustafayeva, 15 Temmuz 1926'da Şeki şehrinde doğdu. Beş yıllık orta öğrenimini tamamladıktan sonra, Büyük Vatan Savaşı başlayınca babası İsmayıl'ı ve kardeşi Mehmed'i cepheye uğurlayan Sedaye, Şeki'de faaliyet gösteren İpekçilik Kombinası'nda Letife adlı bir ustanın yanında çalışmaya başladı. Boyu çok uzun olduğu ve sürekli gökyüzüne baktığı için "Günebakan Muhtar" adıyla tanınan bir kişi aracılığıyla Şeki Devlet Dram Tiyatrosu'na aktris olarak getirildi. Burada birbiri ardınca ilgi çekici karakterler yaratan Halk Sanatçısı Sedaye Mustafayeva, daha sonra Ağdaş ve Göyçay tiyatrolarında kariyerine devam etti. 1950 yılının Mart ayında, Gence Devlet Dram Tiyatrosu direktörü, cumhuriyetin halk sanatçısı, tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen Mehemmed Bürceliyev'in daveti üzerine Sedaye Hanım, Gence Devlet Dram Tiyatrosu'na aktris olarak getirildi. Bu tiyatronun sahnesinde 400'den fazla ilgi çekici karakter yarattı. "Vaqif"te Huraman ve Gülnar, "Aydın"da Gültekin, "Pəri Cadu"da Peri, "Solğun çiçəklər"de Sara, Peri, Gülnise, "Otello"da Emilya, "III-Riçard"da Yelizaveta, "Sokratla söhbətlər"de Ksantipa, "İtkin gəlin"de Sebihe, "Yad qızı"da Hacer Hanım, "Dairəni genişləndirin"de Aliye, "Təbilçi qız"da Nila, "Kəndçi qız"da Benövşe, "Dəli Kür"de Şahnigar, "Ana vüqarı"nda Ana, "Bəraət"te Reşide Hanım, "Atayevlər ailəsi"nde Dilşad Hanım, "Xurşudbanu Natavan"da Natevan, "Qonşular"da Metanet, "Almaz"da Almaz, "Sən həmişə mənimləsən"de Nargile, "Mahnı dağlarda qaldı"da Rahşende Hanım gibi roller Halk Sanatçısı S. Mustafayeva'nın sanatının en güzel örneklerindendir. Bugün Gence Devlet Dram Tiyatrosu'nda görev yapan oyuncu kadrosunun büyük çoğunluğu, S. Mustafayeva'nın yetiştirdiği isimlerdir. Mustafayeva ayrıca Azerbaycanfilm yapımı 20'den fazla filmde rol almıştır. "Qanun naminə"da Hatun, "Mən ki gözəl deyildim"de Gözel, "Şərikli çörək"te Şamama, "Qaynana"da Mülayim, "Ölsəm... bağışla"te Suğra Teyze, "Ağ atlı oğlan"da Mirvari Nine, "Həm ziyarət, həm ticarət......"te Ana, Amerikan yapımı "İlk körpü" filminde Esmer gibi rolleri örnek göstermek mümkündür. 13 Ağustos 2004 tarihinde Gence şehrinde vefat etmiştir. 2000 yılında "Eskeroğlu" yayınevi tarafından, tiyatro eleştirmeni torunu Anar Bürceliyev'in kaleme aldığı "Sahne Hayatımın Işığıdır" adlı monografi basılmıştır.
