
Romantik ve realist oyunculuk okullarının estetik ilkelerini eserlerinde büyüleyici bir uyumla birleştiren Hasanağa Derya oğlu Salayev, 5 Aralık 1921'de Bakü'de bir memur ailesinde doğdu. Babası Derya kişi, Hasanağa yedi yaşına geldiğinde onu Bakü'deki 6. Şura Okulu'na kaydettirdi. Hasanağa 1937'de bu okulun dokuzuncu sınıfını yüksek notlarla bitirdi. Aynı yıl Bakü Tiyatro Teknik Okulu'na girdi. Öğrenciyken 1938'de Akademik Millî Dram Tiyatrosu'nun oyuncu kadrosuna kabul edildi. 1941'de eğitimini tamamladığı günlerde savaşa gitti ve memleket tiyatrosuna 1946'da geri döndü. Kısa sürede Hasanağa Salayev, tiyatronun repertuvarında yer alan ve yeni hazırlanan oyunlarda ilginç roller oynadı. Farklı yıllarda Samed Vurgun'un "Hanlar" (Mamulya), "Ferhad ve Şirin" (Ferhad), "Vagif" (Eldar, Kacar ve Vagif); Zeynal Halil'in "Katır Memmed" (Aziz); Envar Memmedhanlı'nın "Doğunun Şafağı" (Mustafa); William Shakespeare'in "Othello" (Montano), "Antonius ve Kleopatra" (Sezar), "Kış Masalı" (Florizel ve Leontes); Nazım Hikmet'in "Türkiye'de" (Hüseyin Halim); Mirza İbrahimov'un "Hayat" (Abbas); Mehdi Hüseyin'in "Cavanşir" (Gartal ve Sohrab), "Alev" (Emin Bahtiyarov); Lope de Vega'nın "Sevilla Yıldızı" (Tavera); Şıhalı Gurbanov'un "Sensiz" (Ferhad); Süleyman Rüstem'in "Kaçak Nebi" (Veli); Cafer Cabbarlı'nın "Solmuş Çiçekler" (Behram), "Ateş Gelini" (Gorkmaz), "Almas" (İbad), "Oktay Eloğlu" (Oktay); Pavel Malyarevski'nin "Taş Kartal" (Maksim); Yuri Osnos ve Vladimir Vinnikov'un "Hint Güzeli" (Çarudatta); Mirza Fatali Ahundzade'nin "Hacı Gara" (Heydar bey); Bernard Shaw'un "Şeytanın Çırağı" (Richard Dudgeon); Bahtiyar Vahabzade'nin "İkinci Ses" (Reşad); Nazım Hikmet'in "Şöhret ya da Unutulan Adam" (Doktor); Friedrich Schiller'in "Orlean Kızı" (Dünua); Hüseyin Cavid'in "Siyavuş" (Keykavus) eserlerinin sahnelenmesinde karakteristik sahne imgeleri yaratmıştır. Aktör aynı zamanda "Azerbaycanfilm" stüdyosunun yapımı olan "Fetali Han", "Görüşme", "O mu Bu mu", "Onu Affetmek Mümkün mü?", "Köroğlu", "Soruşturma Devam Ediyor" sinema filmlerinde ve "Aygün" televizyon filminde Süleyman, Musa, Azim Azimzade, Gudrat, Eyvaz, Binbaşı Rüstemov, Amirhan rollerinde oynamıştır. Hasanağa Salayev oyunculuk sanatındaki başarıları nedeniyle 10 Haziran 1959'da Azerbaycan SSC Emektar Sanatçısı, 1974'te ise Halk Sanatçısı unvanlarına layık görülmüştür. Sanatının en olgun döneminde, 54 yaşında, Hasanağa Salayev aniden felç geçirmiştir. Bir daha sahneye çıkmayan sanatçı 2 Ekim 1981'de hayatını kaybetmiştir. Hasanağa Salayev, coşkulu tutkusu, vakur görünümü, özgür sahne davranışı, görkemli duruşu ve sahnede diğer oyunculara olan dikkatiyle öne çıkıyordu. Gürleyen ve tınlayan sesini ustalıkla kontrol eden sanatçı, romantik rolleri ve realist karakterleri, karmaşık psikolojik dönüşümlü dramatik imgeleri aynı ustalıkla oynayabiliyordu. Klasik ve çeviri eserlerde canlandırdığı karakterleri, çağının toplumsal, ahlaki ve manevi sorunlarıyla ustalıkla ilişkilendiriyordu. Hasanağa Salayev; ruhu, duygu coşkusu, ses genişliği ve tutkusunun coşkunluğuyla romantik bir oyuncuydu, ama lirik, dramatik ve psikolojik rolleri de ustalıkla oynamıştır.