
Adil İsgenderov 5 Mayıs 1910'da Gence'de bey ailesinde dünyaya geldi. Sert bir mizacı vardı, ama her zaman kendine has, alışılmadık şakalarıyla insanlara güzel bir keyif vermeyi severdi. Onurlu bir insandı. Onunla yakınlaşmak pek kolay değildi, ama dostları ve yakınları, Adil hocaya bir kez yakınlaşınca ondan uzaklaşmanın da zor olduğunu söylerlerdi. Onda "eski usul insanlar"ın karakteri vardı. Görünen o ki, sinemada rol seçerken de karakterinin bu yönlerini göz önünde bulundurmuştur. Adil hoca Tiyatro Teknik Okulu'nda ve A. V. Lunaçarski adına Moskova Devlet Tiyatro Sanatı Enstitüsü'nde eğitim almış, Moskova'daki Sanat Tiyatrosu'nda yönetmenlik stajı yapmıştı. 1936'da Akademik Devlet Tiyatrosu'na katılan Adil İsgenderov, çok geçmeden bu sanat mabedinin baş yönetmeni, ardından da direktörü seçildi ve neredeyse 25 yıl boyunca bu tiyatroda kendi ekolünü yarattı. O dönemde bu sanat ocağının "Adil İsgenderov Tiyatrosu" olarak anılması hiç de tesadüf değildi. Yönetmenlik debütü olan Çelik Kartal (1936) oyunu, sanatçılarda ve seyircilerde gerçek bir hayranlık uyandırdı. Tiyatroya gerçek bir usta geldiği açıkça hissediliyordu. Bu nedenle Adil İsgenderov art arda Platon Kreçet, Hayat ve Vaqif oyunlarını sahneye koydu. Vaqif, ulusal tiyatro tarihimizin en başarılı yapımlarından biri oldu. Bu oyun, tiyatro tarihimizde önemli bir olaya dönüştü. Oyun, Bakü'nün kültürel ortamında yeni bir uyanış yarattı. Adil İsgenderov'un sanata gelişiyle birlikte ülkemizin tiyatro hayatında yeni, coşkulu bir ortam oluşmaya başladı. Her şeyde bir yenilik vardı. Dekorlar da, oyunculuk performansı da, genel kompozisyon yapısı da klasik geleneklerin yeni bir biçimde sunumu olarak son derece ilginç bir manzara yaratıyordu. Alesger Alekberov'un gür sesi bu yapıma kendine has bir hava katıyordu. Adil İsgenderov'un oyunları özgünlüğü ve anıtsallığıyla dikkat çekiyordu. Hanlar, Ferhad ve Şirin, Aydın, 1905 Yılında, Sisli Tebriz, Doğumun Şafağı, Otello, Türkiye'de gibi eserleri sahneye koyan bu yetenekli yönetmen, sahneye her zaman yeni bir nefes, yeni bir ruh getiriyordu. Adil hocanın oyunları her zaman tiyatroseverlerin gönlünde yer buluyordu. Adil İsgenderov'un yönetmen olarak en önemli özelliklerinden biri de oyunlar için oyuncu seçme konusundaki ustalığıydı — tek bir görüşmeden bir oyuncunun role uygun olup olmadığını anlayabiliyordu. Bu büyük sanatçı aynı zamanda güçlü bir organizatördü. İnsanlarla anlaşma yeteneğine sahipti. Tiyatroda direktör olarak çalıştığı yıllarda oyunların kalitesi yükseldi, repertuvar zenginleşti. Muhtemelen bu yeteneği göz önünde bulundurularak Cafer Cabbarlı adına "Azerbaycanfilm" film stüdyosuna direktör (1966–1974) olarak atandı.